Bewerkt Fuiken plaatsen in de Oostvaardersplassen   Foto Joep de Leeuw KLEIN
Water matters
connecting science & practice
e-magazine editie 21 | december 2025

In deze editie van Water Matters leest u een onderzoek naar de kosten van grootschalig meebewegen met de zeespiegelstijging, één van de denkrichtingen die binnen het Kennisprogramma Zeespiegelstijging wordt uitgewerkt. Centraal staat de vraag: wat zijn de economische consequenties als burgers en bedrijven zich terugtrekken van laag- naar hooggelegen Nederland? In een andere bijdrage krijgt u de resultaten voorgeschoteld van een onderzoek naar de invloed van de klimaatverandering op de biologische waterkwaliteit van het IJsselmeer. Geeft dat problemen voor de drinkwaterproductie? Volgens de KNMI’23-klimaatscenario’s worden de Nederlandse zomers in de toekomst aanzienlijk droger. HKV, KNMI en STOWA ontwikkelden een methodiek waarmee waterbeheerders meteorologische droogte kunnen vertalen naar hydrologische droogte-effecten. Een habitatvergelijking tussen de Oostvaardersplassen en Marker Wadden geeft een aantal handvatten die interessant kunnen zijn voor de inrichting van moerasgebieden, blijkt uit onderzoek van Wageningen Marine Research en Universiteit van Amsterdam. Het verbinden van moerasgebieden met open, dieper water verruimt de habitatkeuze van vissen gedurende het groeiseizoen en hun levenscyclus aanzienlijk. Zijn drinkwaterbedrijven en waterschappen wel goed voorbereid op verstoringen of crises? Het project ‘Diepe Adaptatie voor de Watersector’ zet de eerste stappen naar aanpassingsvermogen op de lange termijn. Een andere toepassing, het modelmatige denkkader ‘Water Matchmaker’, biedt overheden en (drink)waterbedrijven een helpende hand bij het in balans brengen van watervraag en waterbeschikbaarheid - in ruimte, tijd en kwaliteit. En tot slot zetten onderzoekers in het artikel over het programma AquaConnect de nieuwe inzichten op een rij over rwzi-effluent als aanvulling van grondwatervoorraden op de hoge zandgronden.

Zeeland, watersnoodramp 1953   Foto ANP, collectie Spaarnestad, Nationaal Archief
DE KOSTEN VAN MEEBEWEGEN ONTLEED
December 2025

Om Nederland voor de lange termijn voor te bereiden op zeespiegelstijging is binnen het Kennisprogramma Zeespiegelstijging onderzoek gedaan naar verschillende oplossingsrichtingen: ‘beschermen’, ‘zeewaarts’, ‘meegroeien’ en ‘meebewegen’. Meebewegen is daarbij fundamenteel anders dan de andere oplossingsrichtingen: bij meebewegen verplaatsen burgers en bedrijven geleidelijk al hun bezittingen en activiteiten, of een aanzienlijk deel daarvan, van laag naar hoog Nederland. Omdat de kosten van grootschalig meebewegen nog niet eerder concreet geraamd waren, staan deze in dit artikel centraal. Deze kosten kunnen in een later stadium vergeleken worden met de kosten van andere langetermijn-oplossingsrichtingen.

Foto IJsselmeer innamepunt Andijk recht
RISICO’S DRINKWATERPRODUCTIE DOOR VERANDERENDE BIOLOGISCHE WATERKWALITEIT
December 2025

Het IJsselmeer is een belangrijke bron voor drinkwaterproductie. Er is nog veel onbekend over de invloed van klimaatverandering op de biologische waterkwaliteit, en of dit kan leiden tot ecologische risico’s en problemen voor de drinkwaterproductie.

Cover beeld irrigation system in function 2025 03 15 08 22 15 utc klein
REGIONALE DROOGTESTATISTIEKEN VOOR WATERSCHAPPEN OP BASIS VAN KNMI’23-KLIMAATSCENARIO’S
December 2025

Extreem droog weer zal in Nederland in de toekomst vaker voorkomen, zo blijkt uit een nieuw STOWA-onderzoek. De ontwikkelde droogtestatistiek en bijbehorende modelproducten bieden waterbeheerders bouwstenen voor modellen, maatregelen en beleid voor hun eigen werkgebied.

Het plaatsen van een visfuik in de Oostvaardersplassen   Foto Hans Erik Kuypers (Staatsbosbeheer)
RIJKERE VISFAUNA DOOR DYNAMISCH VERBINDEN VAN MOERASGEBIEDEN MET OPEN WATER?
December 2025

Ondiepe oeverzones en moerasgebieden zijn belangrijke paai- en opgroeigebieden voor jonge vis en dragen bij aan een soortenrijke visfauna. Omdat zulke gebieden in het Markermeer grotendeels ontbraken, zijn nieuwe natuurgebieden als Marker Wadden aangelegd en wordt overwogen de Oostvaardersplassen te koppelen aan het meer. Waar de dynamiek van Marker Wadden een thuis biedt aan een relatief rijke visstand, kennen de Oostvaardersplassen een eigen visfauna. Wat betekent het verbinden van moerasgebieden met het Markermeer voor de visfauna?

Leaves 7885775 human antithesis Pixabay
DIEPE ADAPTATIE IN DE WATERSECTOR - VEERKRACHT TEGEN SYSTEEMOMSLAGEN
December 2025

Grote, schoksgewijze veranderingen met een blijvende impact vormen een blinde vlek voor de watersector en de maatschappij. Hoe kunnen drinkwaterbedrijven en waterschappen hun werk blijven doen als de wereld drastisch verandert? Het project ‘Diepe Adaptatie voor de Watersector’ zet eerste stappen naar een groter aanpassingsvermogen aan ingrijpende systeemveranderingen.

Water Matchmaker   voorkeursfoto Marianne   Foto Joop van Houdt, Beeldarchief Rijkswaterstaat
WATER MATCHMAKER: SYSTEEMPERSPECTIEF IN DE WATERTRANSITIE
December 2025

Onze watervoorziening staat onder druk. Oorzaken daarvan zijn onder meer klimaatverandering, bevolkingsgroei en concurrentie om zoetwaterbronnen door verschillende gebruikers. Hoe waarborgen we een verdeling en kwaliteit van water die voldoet aan ieders behoeften? Hoe overzien we de keuzes waar we voor staan en de effecten daarvan? Het modelmatige denkkader ‘Water Matchmaker’ biedt een helpende hand.

Openingsfoto Aquaconnect 20241015 142839
AQUACONNECT: NIEUWE INZICHTEN OVER RWZIEFFLUENT ALS AANVULLING VAN GRONDWATERVOORRADEN OP DE HOGE ZANDGRONDEN
December 2025

Op de hoge zandgronden waren er in de zeer droge zomers van 2018, 2019 en 2022 grote tekorten aan grondwater voor drinkwaterproductie, natuur en landbouw. Bij drinkwaterbedrijf Vitens en Waterschap Vallei en Veluwe rees de vraag of aanvulling van de grondwatervoorraad met rwzi-effluent een optie is. Binnen het programma AquaConnect is dit vanuit verschillende vakgebieden onderzocht. In dit artikel zetten wij nieuwe inzichten op een rij over het vinden van geschikte infiltratielocaties, aanwezigheid en verwijdering van microverontreinigingen en de perceptie van de consument.

Colophon edition 21

Water Matters is een uitgave van het Koninklijk Nederlands Waternetwerk (KNW) en wordt mogelijk gemaakt door Deltares, KWR Water Research Institute, Haskoning en de Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer (STOWA).

REDACTIEADRES
Koningskade 40,
2596 AA Den Haag

UITGEVER
Monique Bekkenutte (Royal Dutch Water Network)

HOOFDREDACTEUR
Bert Westenbrink

EINDREDACTIE
Nico van der Wel, Jaap Hoeve, Marianne Lankelma

REDACTIERAAD
Huib de Vriend (chairman),
Thomas ter Laak, Joachim Rozemeijer, Sigrid Scherrenberg, Michelle Talsma, Jeroen Veraart


VORMGEVER

Annette Schinkelshoek